Turkiston madrasalari ta’lim tizimi (XIX–XX asrlar)

Abstract

XIX asrning ikkinchi yarmida Turkiston hududida shakllangan xalq taʼlimi tizimining holati va rivojlanish dinamikasi maqolada har tomonlama tahlil qilingan. Mualliflar ushbu davrda mavjud boʻlgan anʼanaviy maktablarning miqdoriy koʻlami hamda ularda amalga oshirilgan oʻquv-tarbiya jarayonining sifatiga oid manbalarni solishtirma tarzda oʻrganadilar. Shuningdek, madrasa taʼlimi tizimi, uning tashkiliy-huquqiy asoslari, dars berish anʼanalari, talaba-mudárris munosabatlari va madrasada xizmat qilgan mansabdor
shaxslar lavozimlarining taʼrifi boʻyicha aniq tarixiy maʼlumotlar ilmiy asosda yoritib berilgan. Maqolada taʼlim jarayonining mazmun-moxiyati, oʻqitish metodlari, muallimlarning kasbiy tayinlovi va madrasa iyerarxiyasidagi vazifalarning oʻsha davr jamiyatining ijtimoiy-farhangӣ ehtiyojlari bilan bogʻliqligi tahlil etiladi. Shu tariqa, tadqiqot Turkiston xonliklari taʼlim tizimining strukturasi, funksional vazifalari va pedagogik madaniyatini kompleks oʻrganishga qaratilgan.