Abstract
Mazkur maqolada talabalar ijtimoiy faolligini rivojlantirish jarayonida tarbiyaviy matnlarning nazariy-metodologik va amaliy ahamiyati kompleks tahlil etilgan. Tarbiyaviy matn shaxsning qadriyatli ongini, fuqarolik pozitsiyasini va ijtimoiy mas’uliyatini shakllantiruvchi pedagogik fenomen sifatida asoslangan. Tadqiqot doirasida germenevtik, aksiologik hamda kompetensiyaviy yondashuvlar asosida matnning mazmuniy-strukturaviy modeli ishlab chiqilgan va uning talaba shaxsiga ta’sir mexanizmlari ochib berilgan. Ijtimoiy faollik ijtimoiy tashabbuskorlik, refleksiv tafakkur, hamkorlik madaniyati va identifikatsion jarayonlar bilan uzviy aloqada talqin qilingan. Nazariy umumlashtirish va empirik kuzatuv natijalari tarbiyaviy matnlar talabalarda tanqidiy fikrlash, ijtimoiy voqelikka ongli munosabat hamda barqaror fuqarolik qarashlarini shakllantirish imkoniyatiga ega ekanini ko‘rsatadi. Matnning semantik qatlamlari orqali ijtimoiy ahamiyatga ega qadriyatlar interiorizatsiyasi yuzaga keladi, dialogik talqin jarayoni esa ijtimoiy tajribaning mazmuniy transformatsiyasini ta’minlaydi. Tadqiqot xulosalari oliy ta’lim tizimida ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni takomillashtirish va talabalar ijtimoiy kompetensiyalarini rivojlantirishda metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ-637-son). – Toshkent, 2020.
3. O‘zbekiston Respublikasi. “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ-406-son). – Toshkent, 2016.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmon (PF-60-son). – Toshkent, 2022.
5. Shavkat Mirziyoyev. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
6. Lev Vygotsky. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
7. John Dewey. Democracy and Education. – New York: Macmillan, 1916.
8. Jürgen Habermas. The Theory of Communicative Action. Vol. 1–2. – Boston: Beacon Press, 1984–1987.
9. Hans-Georg Gadamer. Truth and Method. – New York: Continuum, 1989.
10. Shalom Schwartz. “Universals in the Content and Structure of Values: Theoretical Advances and Empirical Tests in 20 Countries.” // Advances in Experimental Social Psychology. – 1992. – Vol. 25. – P. 1–65.
11. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
12. Abduqodirov A.A. Pedagogik innovatsiyalar va ta’lim samaradorligi. – Toshkent: Fan, 2012.
13. Ochilov M. Pedagogika. – Toshkent: O‘qituvchi, 2008.
14. To‘xtaxodjayev N. Umumiy pedagogika nazariyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2010.
15. Musurmonova O. Ma’naviy qadriyatlar va yoshlar tarbiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.